Etkileşimli Birim Kök Simülatörü: ADF ve Zivot-Andrews Testleri
Doç. Dr. Erkan Ağaslan — Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
Seri parametreleri
Gözlem sayısı n120
Kesişim b₀0.0
−10
0
+10
Trend β+0.010
Gürültü σ1.5
ADF test modeli
Determinizm
Gecikme sayısı p
Yapısal kırılma
Kırılma türü
Kırılma noktası%50
Seviye sıçraması4.0
Eğim değişimi0.030
Model (R mantığı): yₜ = b₀ + t·β + εₜ + kırılma, εₜ ~ iid N(0, σ²). b₀ tüm seriyi yukarı/aşağı kaydırır. β ≠ 0 → deterministik doğrusal trend. Kırılma: seviye (k — anlık sıçrama) veya eğim (kırılma sonrası ek eğim). Bu seri yapısı gereği I(0) — ADF bunu doğrulamalı.
I(1) seri — seviye ve 1. fark
Seviye I(1)
1. fark I(0)
Kırılma noktası
ADF test sonuçları
ADF t-istatistiği
—
Kritik değer %5
—
Kritik değer %1
—
Kritik değer %10
—
Model—
Gecikme p—/ kullanılan gözlem:—
Regresyon katsayıları
γ (birim kök)—t =—
c (sabit)—t =—
β (trend)—t =—
|t(γ)| / |kritik %5| oranı
—
Zivot-Andrews kırılmalı birim kök testi
Tüm olası kırılma noktaları taranır — en düşük t-istatistiğini veren kırılma seçilir (Model C: sabit + trend + kırılma).